พื้นที่สร้างสรรค์สำหรับเด็กและครอบครัว

Posted in พื้นที่สร้างสรรค์

พื้นที่สร้างสรรค์สำหรับเด็กและครอบครัว

คือภาระกิจหนึ่งที่กลุ่มไม้ขีดไฟ ?ดำเนินงานร่วมกับภาคีในภูมิภาคต่างๆ ?เพื่อให้เกิดพื้นที่ทั้งทางกายภาพ ?และพื้นที่ทางใจ ?ให้คนในชุมชนสังคม ?ได้ใช้เพื่อทำกิจกรรมสร้างสรรค์ร่วมกัน

โดยกลุ่มไม้ไม้ขีดไฟ ?ดำเนินงานในพื้นที่ ?อำเภอปากช่อง ?จังหวัดนครราชสีมา ?และพุ่งเป้าไปที่การเสนอกิจกรรมสร้างสรรค์สำหรับเด็กและครอบครัว ?โดยใช้ชื่องานว่า ?เดิ่นนี้ดีจัง ?เพื่อเด็กและครอบครัว

เดิ่น ?คือภาษาโคราช ?แปลว่าลาน ?คนสมัยก่อนมักมารวมกันเล่นที่เดิ่น (ลาน) ?ในหนึ่งบ้านอาจมีหลานๆเดิ่น ?แต่ปัจจุบัน ?ลานบ้านเหลือน้อยลงเต็มที ?เพราะการขยายตัวของชุมชน ?ในขณะที่วัดและโรงเรียนที่พอจะชดเชยได้ ?ปัจจุบันก็มีรั้วและเปิดปิดเป็นเวลา

?

งานเดิ่นนี้ดีจัง ?จัดขึ้นทุกๆปลายปี ?บริเวณเขาแคน ?สวนสาธารณะ ?อ.ปากช่อง ?โดยในงานจะประกอบด้วยกิจกรรมหลักๆคือ ?เล่นกับของเล่นพัฒนาเด็ก ?เช่น ?ไม้โถกเถก ?กิจกรรมวาดภาพระบายสี ?เล่นกับของใช้ในบ้าน ?เช่นทำฟองสบู่จากนำ้ยาล้างจาน

เล่นกับของกิน ?เด็กๆก็จะได้สนุกกับการทำเองกินเอง ?อาหาร/ขนมในท้องถิ่นเช่น ?การทำขนมแดกงา ?สีดำของขนมชั้นมาจากไหน ?และทุกๆปี ?ของกินก็จะเพิ่มมากขึ้นเรื่องๆจากความร่วมมือกันของชาวบ้านในชุมชน

เล่นกับอดีต ?เด็กๆจะได้เรียนรู้อดิตในแง่มุมต่างๆของปากช่อง ?เช่นครั้งหนึ่งปากช่องเคยเป็นอย่างไร ?ผ่านกิจกรรมภาพถ่ายเล่าเรื่อง ?ภาพถ่ายสวยๆในปากช่อง ?เป็นต้น

เล่นกับพื้นที่แสดง ?ในงานจะเปิดพื้นที่ให้เด็กได้แสดงออกผ่านการแสดงดนตรี ?การเต้น ?การละเล่นต่างๆ ?เพื่อสร้างพื้นที่ให้เด็กได้ภูมิใจ ในความสาสมารถของตัวเอง

ซึ่งในปีนี้ ?2556 ?คอยพบกับกิจกรรม ?เดิ่นนี้ดีจังในเดือนธันวาคมนี้แน่นอน

พื้นที่สร้างสรรค์

คือพื้นที่ ?ที่มีองค์ประกอบด้านต่างๆเช่น ?สถานที่ๆปลอดภัย ?กิจกรรมสนุกและเกิดประโยชน์กับเด็ก ?กิจกรรมให้ความรู้สำหรับผู้ใหญ่ ?รวมถึง ?การบริการกิจกรรมสำหรับการใช้เวลาร่วมกัน

พื้นที่ที่สร้างสรรค์ ?สามารถเกิดได้ทั้งที่บ้าน ?ในวัด ?ลานชุมชน ?เกิดได้ทุกที่ ?

แต่ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือ ?การบริหารกิจกรรม ?แม้พื้นที่สร้างสรรค์จะมีสถานที่ๆที่ดีเพียงใด ?แต่ขาดการบริหารจัดการที่ดี ?ขาดแนวคิดที่มีต่อเด็ก ?พื้นที่สรางสรรค์ก็คงเกิดได้ยากปัจจัยสำคัญของพื้นพื้นที่สร้างสรรค์

1. แนวคิดสำคัญ ?แนวคิดสำคัญที่ว่าคือ ?การมองแบบยึดประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นที่ตั้ง ?เน้นการมีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มคิด ?เริ่มออกแบบ ?รวมถึงในกระบวนการเรียนรู้เด็กก็ควรได้มีส่วนร่วมในทุกๆกระบวนการ ?เพราะแนวคิดนี้ ?จะทำให้กิจกรรมที่เกิดขึ้น ?จะไม่ใช่กิจกรรมที่เน้นการบรรยาย ?แต่มาแค่นั่งดู ?มันคืดกิจกรรมที่จะทำให้เด็กได้เล่น ?ได้คิด ?ได้ฝึกทักษะต่างๆ ?ผ่านกิจกรรม

2. นักบริหาร ?กิจกรรมในพื้นที่สร้างสรรค์ ?ต้องมีการออกแบบที่ดี และสลับสับเปลี่ยนไปตามความเหมาะสม ?และตอบก่อประโยชน์ต่อชุมชน ?หากนักบริหารไม่สามารถคิดเชื้อมโยงกิจกรรม ?กับชุมชนได้ ?กิจกรรมที่จัดขึ้นก็จะไม่ได้รับความสนใจ ?จนขาดคนเข้าร่วมในที่สุด

?

การเรียนรู้เท่าทันสื่อ

ประสบการณ์ของการดำเนินงานเรียนรู้เท่าทันสื่อของกลุ่มไม้ขีดไฟ ?เริ่มต้นตั้งแต่ ?ปี 2550 ?โดยเริ่มจากการลงเก็บข้อมูลการใช้เวลาของเด็กกับสื่อโทรทัศน์ ?รวมถึงการศึกษางานวิชาการและผลการศึกษาเรื่องผลกระทบต่อเด็กจากการดูโทรทัศน์

การศึกษาในวันนั้นทำให้เกิดแนวทางการสอนเท่าทันสื่อสำหรับเด็กประถมศึกษา ?และได้ทดลองใช้ในพื้นที่ อ.ปากช่อง ?จ.นครราชสีมา ?

?

โดยได้วางแนวคิดสำคัญในการจัดการเรียนรู้คือ ?ดูได้ ดูเป็น ?เห็นทางเลือก

ดูได้ ?คือ ?ทุกสิ่งในโลกมีด้านดีด้านร้าย ?และปัจจุบัน ?ในบ้านทุกหลังก็มีโทรทัศน์ ?และเราไม่สามารถห้ามเด็กดูได้ ?เราก็ควรจะแนะนำการเลือกดูในสิ่งที่สนใจ ?คือไม่ดูทุกอย่างเหมือนที่ผ่านมา

ดูเป็น ?คือเมื่อดูแล้วสามารถเรียนรู้ได้ ?เท่าทันเพราะรู้ว่า สื่อคือสิ่งที่สร้างขึ้นเพื่ออะไรบางอย่าง ?ดูเป็นคือ ?ดูได้ไม่ตกเป็นเหยื่อ

เห็นทางเลือก ?คือมีทางเลือกถ้าน้องไม่อยากดูโทรทัศน์ ?แล้วมีความสามารถในการเล่น ? ทั้งเล่นในบ้านและเล่นในชุมชน ?

พอได้แนวคิด ?ก็ถึงเวลาวางหลักสูตรในระยะเวลาที่กลุ่มเป้าหมายต้องการเช่น ?ในห้องเรียน ?50 ?นาที ?หรือจะเป็นรูปแบบค่าย 3 วัน ?2 ?คืน ?ซึ่งทั้งสองก็จะเดินเรื่องเหมือนกัน ?แต่จะปรับระดับความลึกของเนื้อหาให้เหมาะสม ?โดยมี ?3 ?ส่วนใหญ่ๆคือ

กระบวนการเตรียมคิดเตรียมคุย ?กระบวนการรู้ทันทีวี ?และกระบวนการรู้ทันแก้ ?โดยแบ่งทั้งหมด ?เป็น 100% ?จากนั้น ?วิเคราะห์กลุ่มเป้ามหาย ?และวางจังหวะดู ?เช่น ?จังวหะสำหรับเด็กที่ไม่เคยผ่านกิจกรรมเลยก็จะเป็น ?30,50และ 20 ?ประมาณนี้

?