เรียนรู้สื่อ

Posted in เรียนรู้สื่อ

สื่อในโทรทัศน์มากมายนับได้แค่ ?3


ในสามประกอบด้วย ?1. ?รายการบันเทิง ?2. ?รายการขายของ ?3. ?รายการให้ความรู้ ?
ซึ่งเด็กในปัจจุบันใช้เวลาอยู่กับสื่ออย่างมากต่อวัน ?และก็ใช้เวลาส่วนใหญ่ดูรายการบันเทิง

แล้วในบันเทิงมีอะไรบ้าง

ในบันเทิงที่เด็กๆได้ดู ?หากเราลองพิจรณาดูเราจะพบว่า ?ในรายการเหล่านั้นก็จะมีภาพความรุนแรงในสื่อ ?มีภาพของการโฆษณาแฝง ?มีคำพูดและพฤติกรรมที่เราไม่อยากให้ลูกหลานเราทำตาม

ทำอย่างไรล่ะ ?ในเมื่อสื่อคือธุรกิจพันล้านที่เขา ?อยากให้เราจบจ่ายสิ้นค้าที่เขาโฆษณา ?ปิดทางนี้ ?ก็หาทางเข้าหาเด็กจากนักคิดที่เรียนและคิดค้นวิธีการกันอย่างสุดชีวิต

เท่าทันสื่ออาจเป็นแสงทีปลายอุโมงค์ ?พอจะเป็นความหวังในการปกป้องลูกรักของเราได้บ้าง

ทำอย่างไรให้เด็กได้เท่าทันสื่อ

ทำอย่างไรให้เด็กไทยได้เท่าทันสื่อ
ก็ต้องฝึกดูครับ ?ดูอย่างที่ผ่านๆมาไม่ได้แล้ว ?ดูแล้วพูดคุย ?ระหว่างนั้นก็ฝึกให้เด็กได้พูด ?ฝึกผู้ใหญ่ให้ฟัง(ข้อนี้สำคัญมากๆเด็กจะพูดหรือไม่พูด ?ก็อยู่ตรงที่ผู้ใหญ่ฟังแล้วไม่ติ ?ฟังแล้วคิดตาม)

ถ้าในค่ายเราก็ใช้กระบวนการกลุ่มสัมพันธ์ฝึกน้องๆให้กล้าแสดงออก ?ฝึกการเสนอความคิดเห็น ?ฝึกการฟัง

พอพูดได้ ?ก็เริ่มให้คำถามในการดู ?เช่น ?ดูแล้วรู้สึกอย่างไร ?ดูแล้วเห็นด้วยหรือไม่ ?วิทยากรก็หาข้อมูลมาเพิ่มเติมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยกัน

กระบวนการเรียนรู้เท่าทันสื่อ ?สมารถทำได้กับกลุ่มเด็กประถมปลาย ?ขึ้นไปจนถึงกลุ่มชาวบ้าน ?เช่นครั้งหนึ่งที่กลุ่มไม้ขีดไฟ ?นำคลิบเสียงรายการโฆษณานำ้สมุนไพร ?ที่อ้างว่ารักษาโรคได้มาให้ ?ชาวบ้านช่วยกันวิเคราะห์ ?ซึ่งก็พบประเด็นให้เรียนรู้ของผู้เข้าร่วมได้มากมาย

เนื้อหาหลักที่เป็นโครงในการออกแบบกระบวนการเท่าทันสื่อ

เท่าทันกลยุทธ์ของสื่อ ?คือ ?ผู้ผลิตสื่อมีเทคนิคมากมายเพื่อจูงใจให้เรา (ผู้บริโภค) ?สนใจ ?และยอมจ่ายสตางค์ซื้อสินค้า ?หรือเชื่อตามแนวคิดของผู้ผลิตสื่อ ?ตามแต่ว่าจะสื่อไปทางใด ?กระบวนการแรกคือ ?เน้นให้เห็นและฝึกให้เกิดทักษะในการชมสื่อ ?โดยใช้คำถามหลักๆในการฝึกคือ

  1. สื่อบอกอะไร
  2. ดูแล้วรู้สึกอย่างไร
  3. เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย

นำเสนอผลกระทบต่อเด็ก ?ปัจจุบันเด็กอยู่กับสื่อโทรทัศน์เป็นเวลานาน ?เด็กอยู่หน้าโทรทัศน์ในวันหยุดมากกว่า ?12 ชม./วัน (จากการเก็บข้อมูลกับเด็กใพื้นที่ อำเภอปากช่อง ?จังหวัดนครราชสีมา ?ระหว่างปี ?2552-2553 ) ?ซึ่งนั่นทำให้เด็กศูนย์เสียโอกาสในการเล่น ? ซึ่งเป็นช่วงที่สำคัญของชีวิต ?ซึ่งยังไม่นับคุณภาพสื่อหาความเหมาะสมกับเด็กที่ยากเต็มที

ร่วมกันค้นหาทางออก ?การค้นหาทางออก ?เป็นวิธีการที่เราผู้จัดกระบวนการไม่สามารถชี้นำ ?หรือบอกได้ ?ต้องใช้วิธีการร่วมกันค้นหา เพื่อหนทางที่เหมาะสมกับทุกคน ?และนำทางออกของแต่ละคนมาเสนอให้คนอื่นๆได้รับรู้ร่วมกัน ?เช่น ?พ่อแม่ที่เป็นห่วงลูก ?คงต้องช่วยกันปฎิเสธสื่อที่ไม่เหมาะ ?ช่วยกันจัดเวลาสื่อดีให้เด็กได้ดู ?เป็นต้น

? ? ? ในปัจจุบันกลุ่มไม้ขีดไฟยังคงเดินหน้า ?จัดกิจกรรมเรียนรู้เท่าทันสื่อ ?ให้กับเด็กจนถึงผู้ใหญ่ ?ภายไดต้การสนับสนุนที่หลากหลาย ?เช่นหน่วยงาน ?มูลนิธิ ?ผู้ที่ดำเนินงานด้านสื่อ ?และสถาปันการศึกษาต่าง ?

? ? ? ?เพราะหวังว่า ?การสร้างความเท่าทัน ?จะเป็นกุญแจสำคัญในการรับมือความเปลี่ยนแปลง ?และจะเป็นกุญแจอีกดอกที่จะสามารถสร้างการเรียนรู้ให้กับเด็กและเยาวชน ?ได้


หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

childmedia.net | สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน (สสย.)
สทช ?
มูลนิธิสื่อชาวบ้าน (กลุ่มมะขามป้อม) ?
www.makhampom.net